Цусны даралт гэж юу вэ?

Цусны  даралт гэдэг (arterial hypertension) нь судсаар эргэлдэж буй цусны урсгалын судасны хананд үзүүлж буй даралтыг хэлдэг бөгөөд энэ даралтын хэмжээ тогтмол өндөр болох нь та даралт ихсэлттэй болсны илрэл юм.

Цусны даралт ихсэлтийг 130/80 –аас дээш болсон тохиолдолд даралт ихэссэн гэж үзнэ.

• Хэвийн өндөр даралт – систолын даралт 120-129 хооронд, диастолын даралт 80-89 хооронд
• Хөнгөн даралт ихсэлт - систолын даралт 130-139 хооронд , диастолын даралт 80-89 хооронд
• Хүндэвтэр даралт ихсэлт – 140/90мм муб болон түүнээс дээш
• Гипертензийн криз (яаралтай тусламж авах шаардлагатай) – 180/120мм муб болон түүнээс дээш

Цусны даралт ихсэлтийг хэрхэн ангилдаг вэ?

Анхдагч болон хоёрдогч гэж ангилна.

Анхдагч нь таны буруу амьдралын хэв маяг, нас гэх мэт өөр шалтгаануудаас үүдэлтэй анхдагчаар үүссэн артерийн даралтыг хэлнэ.

Хоёрдогч артерийн даралт нь бусад эрүүл мэндийн өөрчлөлтөөс (бөөрний эмгэгүүд, дааврын гаралтай өөрчлөлтүүд гэх мэт) үүдэлтэй үүсэж байгаа артерийн даралтыг хэлнэ.

Цусны даралт ихсэлт ямар ямар хүндрэлүүд үүсгэдэг вэ?

• Харвалт, шигдээс
• Судасны цүлхэн
• Зүрхний дутагдал
• Бөөрний өвчлөл
• Нүд, харааны өөрчлөлтүүд
• Бодисын солилцооны өөрчлөлт
• Тэнэгрэл
• Ой санамж болон ойлгоц удааширах

Цусны даралт ихсэлтээс хэрхэн урьдчилан сэргийлэх вэ?

• Хооллолтондоо анхаарах
• Дасгал хөдөлгөөн хийх
• Алкохол хэрэглэхгүй, тамхи татахгүй байх
• Давсны хэрэглээгээ хязгаарлах
• Стресс бухимдлаа зохицуулах

Цусны даралт ихсэлттэй хүмүүс юунд анхаарах вэ?

• Даралтаа тогтмол өглөө оройд зөв хэмжих, тэмдэглэж авах
• Даралтны эмээ тогтмол цагт, өдөр бүр уух
• Тохирохгүй байгаа даралтны эмээ (зүрх дэлсэх, даралт буурахгүй байх, дотор муухайрах гэх мэт шинж тэмдэг илэрвэл) эмчидээ очиж зөвлөгөө авч солиулах
• Өөрийн дураар даралтны эмээ солихгүй байх, шинээр эм ууж эхлэхгүй байх
• Даралт буухгүй байгаа үед өөр төрлийн даралтны эмүүдийг өөрийн дураар давхарлаж уухгүй байх
• Даралт ойртох болон холдох үед яаралтай эмчид хандах (хэвийндээ систолийн болон диастолийн даралтын хооронд 40мм муб-ийн зөрүүтэй байдаг бөгөөд үүнээс ихсэх багасах үед эмчид хандах)
• Дээд даралт (cистолийн даралт), доод даралт (диастолийн даралт) 180/120мм муб –аас дээш байгаа тохиолдолд яаралтай эмчид хандах.

Цусны даралт ихсэх өвчин буюу артерийн гипертензийн эмнэлзүйн удирдамж ЭНД ДАРЖ татаж аваарай.