Хаврын улиралд нойр ханахгүй байх, нозоорох, ажлын идэвхгүй болох, сэтгэл санаа хямрах, тогтворгүй болох, ханиад томуунд амархан өртөх асуудал тулгардаг. Үүнийг бид хаврын ядаргаа, хаврын синдром хэмээн нэрлэдэг. Угтаа бол дээрх шинж тэмдэг илрэх нь жам ёсны зүйл аж.

Учир нь хүний бие хүйтний улиралд дасан зохицож өвлийг өнгөрөөдөг. Гэтэл нарны гэрлийн эрч нэмэгдэн, өдөр уртсаж шөнө богиносох үед өвлийн улиралд дассан бие сэргэх ажиллагаандаа ордог байна. Хүйтний улирлаас дулааны улиралд шилжихэд хүний бие махбод орчиндоо дасах гэж ийнхүү хямардаг аж.

Хүйтний улиралд жимс, ногоо дутмаг, хэрэглээ бага байснаас хүний биеийн нөөц витамин дуусдаг. Үүнээс үүдэн дархлаа суларч элдэв халдварт өвчин тусахдаа амархан болдог. Иймд хаврын улирал хүний биед витамин болон уураг дутагдаж эхэлдэг байна.

Иймд витамин дутагдсан үед илрэх шинж тэмдэгүүд хэрхэн илэрдэг талаар мэдээлэл хүргэе

Витамин А дутагдсан үед илрэх шинж тэмдэг:

Арьс хуурайшtих, хараа муудах, сонсгол муудах, үнэрлэх мэдрэмж буурах, амтлах мэдрэмж буурах зэрэг шинж тэмдгүүд илэрнэ. Витамин А нь хүний дархлааны системийг хэвийн байлгахад чухал ач холбогдолтой. Витамин А нь лууван улаан хулуу, туна загас, манжин, буурцаг, загас өндгөнд их хэмжээтэй агуулагддаг.

 

Витамин В дутагдсан үед илрэх шинж тэмдэг:

Завж уруул хагарах,чих хамар орчмын арьс гэмтэх, жин хасагдах, нулимс гоожих, гэрэл гялбах зэрэг шинж тэмдгүүд илэрнэ. Хүнд хэлбэрийн дутагдлын үед булчин суларч, бери бери хэмээх өвчин үүсэж хавагнан зүрх томордог байна. Витамин В нь гурвалжин будаа, гахай үхрийн мах, шинэхэн вандуй, буурцаг, талх, зэрэгт агуулагддаг байна.

Витамин B1 дутагдсан үед илрэх шинж тэмдэг:

Витамин В1-ийн дунд зэргийн дутагдлын үед хоолны дуршил, биеийн жин буурах ба дотор муухай оргин бөөлжимтгий болох, цочромтгой болж амархан уурлаж уцаарладаг болно. Витамин В1 нь гурвалжин будаа, гахай үхрийн мах, шинэхэн вандуй, буурцаг, талх, oranges, cereals зэрэгт их агуулагддаг байна. Витамин В1-ийг өдөрт 25-300 м.граммаар хэрэглэнэ.

Витамин B3 дутагдсан үед илрэх шинж тэмдэг:

Витамин В3-ийн дутагдлын үед арьс шархламтгай болох,гүйлгэх, толгой эргэх, ядрах, толгой өвдөх, нойр муудах хоолний дур муудах, арьсны харшил үүснэ. Хүнд хэлбэрийн дутагдлын үед пеллагра хэмээх өвчин үүсдэг. Витамин В3 нь тахианы цээжний мах , үхрийн элэг, талх, талх исгэгч, цэцгэн байцаа, лууван эрдэнэ шишийн гурил, өндөг, загас, самар, гахайн мах, төмс, өргөст хэмхэнд элбэг байдаг. Өдрийн тун 25-300 м.грамм.

Витамин В5 дутагдсан үед илрэх шинж тэмдэг:

Дотор муухай оргих, ядрах, толгой өвдөх, гар бадайрах хэвлийгээр өвдөх, булчин зангирах зэрэг шинжүүд гарна. Амуу буудай, мөөг, яргай загас, талх исгэгч, шинэхэн ногоо, элэг, бөөр, гахайн мах, бүлх, давсалсан загас, хар талханд элбэг байдаг.

Витамин C дутагдсан үед илрэх шинж тэмдэг:

Бие дээгүүр хөх толбо гардаг, буйл дээшээ шуугддаг зэрэг өөрчлөлтүүд гардаг. Витамин С цэцгэн байцаа, хулуу, orange, хаан боргоцой, халуун ногоо, гүзээлзгэнэ, лимон, манго, сонгино, өргөст хэмх зэрэгт их хадгалагддаг.

Витамин D дутагдсан үед илрэх шинж тэмдэг:

D-ийн төрлийн витамин дутагдал элбэг тохиолддог бөгөөд шээс хурц үнэртэй болох, хүүхэд унтаж байхдаа хөлрөх, ясны бэхжих үйл явц алдагдаж, авах ачаалал нь нэмэгдсэнээс ясаар өвдөх, толгой томрох, ясны хэлбэр алдагдаж мурийх, даралт ихсэх, ядрах, үе мөчөөр өвдөх, дархлаа сулрах

Витамин D нь сардин загас, яргай загас, мөөг өндөг, сүү, амуу буудай, элэг, туна загас, маргаринд их хэмжээтэй агуулагдсан байдаг. 

Магни дутагдсан үед илрэх шинж тэмдэг:

Толгой өвдөх, үс, хумс хэврэгшинэ, даралт буурах, ядаргаанд орох, ой тогтоолт муудах шинж тэмдэг илэрнэ. Бор элсэн чихэр, буурцаг, алим, цэцгэн байцаа,тараг, гадил, жигнэсэн төмс, гурил исгэгч, самар, яргай загасанд их хэмжээтэй байдаг.

Кальци дутагдсан үед илрэх шинж тэмдэг:

Шүд хорхойтох, амархан ядрах, шөрмөс татах, үс болон хумс хугарамтгай болох, өвчлөлмтгий болох шинж тэмдэг илэрнэ. Дунджаар 500-700 мг-аар хэрэглэх нь зүйтэй. Кальци тослоггүй тараг, бяслаг, савлагдсан яргай загас, ястай загас, ногоон гич, цэцгэн байцаа, кальцжуулсан оронже хар чавганд агуулагддаг.

Кали дутагдсан үед илрэх шинж тэмдэг:

Гүйлгэх, шөрмөс татах, нойргүйдэх, даралт ихсэх, хавагнах шинж тэмдгүүд илэрнэ. 99 мг-аар өдөрт хэрэглэхийг зөвлөдөг. Калийг өндөр тунгаар 2400 мг аас дээш хэрэглэхэд ходоодыг хүчтэй цочроодог тул жимс ногооны шүүсний хамт хэрэглэхэд тохиромжтой. Жигнэсэн төмсөнд их хэмжээгээр агуулагддаг байна.