Мөөгөнцрийг юу үүсгэдэг вэ?

Candida albicans нь хүний биеийн хоол боловсруулах замын хэвийн микрофлорын нэг хэсэг болох мөөгөнцрийн эмгэгтөрөч юм. Candida төрөл 200 орчим зүйлийн мөөгөнцрийн зөвхөн нэг нь боловч кандидозын нийт халдварын 75% хүртэл эзэлдэг. Хүний арьс, аман дотор, гэдэс, үтрээнд хоргүйгээр амьдарч байдаг. Дархлаа хамгаалах систем, орчин нөхцөл өөрчлөгдөхөд C.albicans нь халдвар үүсгэх чадвартай эмгэг төрүүлэгч болон хувирдаг.

Ямар тохиолдолд мөөгөнцөр үржиж эхэлдэг вэ?

• Жирэмсэн үед
• Бариу өмд буюу синтетик, нейлон дотуур хувцас өмссөнөөс болж агааргүй нөхцөл бүрдэх
• Зарим антибиотик эмчилгээ хийлгэхэд
• Химийн эмчилгээ хийлгэхэд
• Дархлалын системийг дарангуйлсан өвчний үед (ДОХ, сахрын шижин өвчин г.м.)
• Үтрээнд үнэртэн хэрэглэснээс эсвэл хэт үнэртэй ваннд орох, анхилуун саван хэрэглэх
• Бэлгийн хавьтал хийхэд үтрээ бэлтгэгдээгүй хуурай байх үед

Мөөгөнцрийн халдварын үед ямар шинж тэмдэгүүд илэрдэг вэ?

  Эмэгтэй хүнд:

• Үтрээ, бэлгийн уруул, анус орчим загатнаж улайх
• Үтрээний ялгадас өтгөн цагаан ээдэм шиг болох
• Шээхэд хорсох
• Бэлгийн хавьтлын үед өвдөх

  Эрэгтэй хүнд:

1. Бэлэг эрхтний толгой эсвэл хуухнаг орчим халуун оргиж, загатнах, хорсох
2. Улайж, улаан толбо үүсэх
3. Хуухнагийн арьсанд цагаан ээдэм шиг ялгадас хуримтлагдах
4. Хуухнагны арьсыг хойш нь болгоход өвдөх
5. Шээхэд таагүй байх

Мөөгөнцрийг яаж эмчилдэг вэ?

Эхлээд мөөгөнцрийг ихээр үржихэд хүргэсэн шалтгааныг  арилгана. Үүний тулд антибиотик, жирэмслэлтээс хамгаалах эмийн хэрэглээг зогсоох,  бодисын солилцоог хэвийн болгох, дархлалыг дээшлүүлэх, амин дэм уух зэрэг арга хэмжээ авдаг. Үүний дараа мөөгөнцрийн эсрэг эмчилгээ хийнэ. Эдгээрт мөөгөнцрийн эсрэг үйлчилгээтэй шахмал эм, тос, лаа, зориулалтын саван хэрэглэнэ. Мөөгөнцрийг  бэлгийн хамтрагчтайгаа хамт эмчлүүлэх нь зүйтэй. Эмчилгээг зааврын дагуу дуустал хийх нь чухал.  Жирэмсэн эсвэл хөхүүл бол эмч, сувилагчид хэлж тохирсон эмчилгээ хийлгэх нь зүйтэй.

Мөөгөнцөртөхөөс хэрхэн урьдчилан сэргийлэх вэ?

Урьдчилан сэргийлэх нь хамгийн сайн эмчилгээ юм. Үтрээний үрэвслээс сэргийлэхэд дараах зөвлөгөө танд тусална.

1. Бэлэг эрхтнээ зориулалтын савангаар угааж цэвэр бүлээн усаар сайтар угаасны дараа хуурай болтол арчина. Жирийн биеийн саван хамгийн шүлтлэг рН-тэй байдаг учраас мөн л үтрээний хүчиллэг орчныг саармагжуулан мөөгөнцөр үржих нөхцөл бий болгодог учраас хэрэглэх хэрэггүй.
2. Эмэгтэйчүүдийн янз бүрийн гоо сайхны бүтээгдэхүүнүүдийг бэлэг эрхтэндээ хэрэглэх шаардлагагүй. Тэдгээр нь бэлэг эрхтнийг цочроож, үрэвсүүлнэ.
3. Даавуун материалтай дотуур хувцас өмсөж байх нь зүйтэй. Нейлон болон бусад синтетик хувцас нь агаар нэвтрүүлэхгүй, чийг татуулдаг тул үтрээний үрэвсэл үүсгэхэд нөлөөлдөг бичил биетний үржих нөхцөл болдог.
4. Хэт бариу өмд өмсөх нь агаар нэвтрүүлэхгүйгээс гадна бэлэг эрхтнийг холгож үрэвсүүлдэг учраас түүнээс аль болох зайлсхийх.
5. Хүндээр бие зассаны дараа анусаа урдаас нь арагш чиглүүлэн арчиж байх хэрэгтэй. Энэ нь үтрээнд элдэв нян орохоос сэргийлнэ.
6. Чихэр багатай хоол хүнс хэрэглэх.
7. Янз бүрийн хорт бодисыг биеэсээ гадагшлуулахын тулд ус сайн уу (өдөрт 2-3 литр).
8. Банана, тараг, саримс (өдөрт дор хаяж 2 хумс) байнга хэрэглэ. Эдгээр хүнс мөөгөнцрийн эсрэг сайн үйлчилгээтэй болохыг батлагдсан.
9. Хоолоо тогтсон цагт идээрэй. Ходоодоо удаан цагаар хоосон байлгах, тогтмол цаггүйгээр хоол идэх нь мөөгөнцөр өсөж үржихэд тустай байдаг.

Мөөгөнцрийн эсрэг эмийн эмчилгээ

1. Мөөгөнцрийн эсрэг халдвартай гэж сэжиглэж байгаа бол эмнэлэгт үзүүлэх, эмчтэй уулзах хэрэгтэй.
2. Эмчид үзүүлж оношлуулж, зөвлөгөө авч эмчилгээгээ эхлүүлнэ.
3. Мөөгөнцрийн эсрэг эм, тос, лаа, цацлага зэрэг нь бүгд жортой эм учир та жор бичүүлэн эмийн сангаас авч эмчийн зөвлөгөө зааврын дагуу хэрэглэнэ.