Зүрхний титэм судас нь зүрхийг цусаар хангадаг бие махбодын гол судас юм. Энэ нь таны зүрхийг цохилуулж, цусыг бүхэлд нь шахах боломжийг олгодог. Титэм судас нь баруун гол титэм артери (RCA) ба зүүн гол титэм артери (LMCA) гэж хуваагддаг. Тус бүр нь зүрхний булчингийн гүнд ордог жижиг салаа судас агуулдаг.

Зүрхний титэм судас зорилго юу вэ?

• Зүрхний титэм судас ба тэдгээрийн салаа судасны үүрэг бол зүрхийг цусаар хангах юм. Зүрхний булчингууд нь цусан дахь хүчилтөрөгч, шим тэжээлийг шаарддаг бөгөөд ингэснээр таны зүрх болон биеийн бусад хэсэгт цусыг шахаж чаддаг.

Зүрхний титэм судас байрладаг вэ?

• Зүрхний титэм судас зүрхний булчингийн эргэн тойронд болон дотор байрладаг. Зүрхний титэм судас нь зүрхний зүүн ховдолоос гарч ирдэг гол судасны эхний хэсэг болох аортын судаснаас эхэлдэг. Зүрхний зүүн ховдол нь хүчилтөрөгчөөр ханасан цусыг хүний биеийн бүх хэсэгрүү шахдаг байна.

Титэм артери хэр том вэ?

• Зүрхний титэм судас нь ихэвчлэн 3-4 мм диаметртэй байдаг. Артерийн хэмжээ нь таны хүйс, биеийн жин, тэр ч байтугай үндэс угсаанаас хамааран бага зэрэг өөр өөр байдаг.

Зүрхний титэм судасны өвчин гэж юу вэ?

• Зүрхний титэм судас хатуурч, нарийсч, улмаар зүрхний булчинд хүчилтөрөгч дутагдахыг зүрхний титэм судасны өвчин гэнэ.
• Артерийн судсанд холестролын агууламжтай зүйл буюу өөх тосны тунадас бөөгнөрч үрэвсэл үүсгэснээр титэм судасны өвчин болно. Холестролын агууламжтай эд нь бөөгнөрч титэм судас нарийсахад хүргэх бөгөөд, улмаар цусны эргэлтийг удаашруулж цээжээр өвдөх, амьсгал давхцах гэх зэрэг бусад шинж тэмдгийг бий болгодог. Хэрэв титэм судас бүр мөсөн хаагдвал зүрхний шигдээс болно.
• Титэм судасны нарийсал нь олон арван жилийн турш явагддаг учир бөглөрөл үүсч, зүрхний шигдээс болохоос нааш бараг мэдэгддэггүй. Гэвч өдөр тутмын амьдралдаа өөрчлөлт оруулснаар урьдчилан сэргийлэх боломжтой юм.

Хэрхэн эрүүл байлгах вэ?

• Натри, холестерин, ханасан өөх тос багатай эрүүл, тэнцвэртэй хооллолттой байх
• Тогтмол дасгал хийх.
• Цусны даралтыг зохицуулах.
• Тамхи хэрэглэхгүй байх.
• Согтууруулах ундааны хэрэглээг багасгах .

Хэзээ эмч дуудах ёстой вэ?

Хэрэв танд зүрхний шигдээсийн шинж тэмдэг байж болох дараах шинж тэмдгүүдийн аль нэг нь илэрвэл эмч дуудах, яаралтай эмчид үзүүлэх шаардлагатай.

• Цээжний өвдөлт
• Хүйтэн хөлс
• Эрүү, хүзүү, нуруу, гар эсвэл мөрний өвдөлт
• Амьсгал давчдах
• Сул дорой байдал эсвэл толгой эргэх

Валидол (validol) эмийн дэлгэрэнгүй

Худалдааны нэр:

• Валидол

Эмийн бүлэг:

• Ментил изовалерат дахь левоментолын уусмал

Эмийн хэлбэр:

• Шахмал /хэлэн дор тавьж хэрэглэх/

Найрлага:

• Ментил изовалерат дахь левоментолын уусмал/валидол/-.60мг
• Туслах бодист: шахмалын массыг -1.223 г болтол шаардагдах хэмжээгээр агуулагдана. Сахархоз /сахар/: 1.15гр, Кальцийн стеарат: 0.013гр

Эмийн эмчилгээний бүлэг:

• Рефлексийн замаар зүрхний титэм судас өргөсгөх бэлдмэл

АТС код:

• С01ЕХ

Фармакологийн үйлдэл:

  Фармакодинамик:

• Төв мэдэрлийн системийг тайвшруулах, мэдрэх мэдрэлийн төгсгөлийг цочроосны улмаас рефлексийн замаар зүрхний титэм судас өргөсгөх үйлдэл үзүүлнэ.
• Энкефалин, эндорфиний ялгаралтыг дэмжих болон судасны ханын нэвчимгий чанарын болон өвдөлтийн мэдрэмжийн зохицуулгад идэвхитэй оролцдог бусад бүлэг пептид, гистамин болон кининүүдийн (амны хөндийн салст бүрхэвчийн рецепторыг цочроох замаар) ялгаралтыг ихэсгэнэ. Бэлдмэлийг хэлэн дор тавьж хэрэглэхэд дунджаар 5 минутын дараа эмчилгээний үйлдэл илэрч, 3 минутад бэлдмэлийн 70% нь чөлөөлөгддөг.

  Фармакокинетик:

• Хэлэн дор таьж хэрэглэхэд амны хөндийн салстаар шимэгдэж, элгэнд хувирч, бөөрөөр глюкуронид хэлбэрээр гадагшилна.

Хэрэглэх заалт:

• Үйл ажиллагааны гаралтайгаар зүрхээр өвдөх, мэдрэлийн ядаргаа, мөн түүнчлэн агаар ба далайгаар явахад бөөлжилтийн эсрэг хэрэглэнэ.

Хориглох заалт:

• Уг бэлдмэлийн найрлагад буй аль нэгэн бодист хэт мэдрэгшилтэй болон сахароз, изомальтазын дутмагшилтай фруктозт мэдрэг, глюкоз-галактозын шимэгдэлтийн дутмагшилт эмгэгтэй болон 18 хүртлэх насны хүүхдэд хэрэглэхгүй. (Хүүдэд хэрэглэхэд аюулгүй бөгөөд үр дүнтэй эсэх нь тогтоогдоогүй.)

  Хэрэглэх үеийн анхааруулга, болгоомжлол:

• Чихрийн шижинтэй өвчтөнд болгоомжтой хэрэглэх шаардлагатай (бэлдмэл сахар агуулдаг).

Хэрэглэх арга, тун:

• Хоололтоос хамааралгүйгээр хэрэглэнэ. Валидолыг хэлэн дор тавьж хэрэглэдэг. Шахмалыг хэлэн дороо бүрэн уустал нь барьж байх хэрэгтэй. 1 шахамлаар өдөрт 2-3 удаа хэрэглэнэ. Валидолыг хоногт хэрэглэх хугацаа болон эмчилгээний үргэлжлэх хугацаа нь эмчилгээний үр дүнгээс хамаарана. Хэрэглэснээс хойш 5 минутын хугацаанд эмчилгээний хангалттай үр дүнгүй байгаа тохиолдолд эмчид хандан өөр эмчилгээ заалгана.

Гаж нөлөө:

• Хөнгөн хэлбэрээр дотор муухайрах, толгой эргэх, нулмис гарах зэрэг гаж нөлөө илэрч болзошгүй.

  Тун хэтрэлт:

• Удаан хугацаагаар хэрэглэсэн тохиолдолд дээр дурдсан гаж нөлөө илэрч болно. Бэлдмэлийг хэрэглэхээ зогсооход эдгээр гаж нөлөө нь аяндаа арилдаг.

  Жирэмсэн болон хөхүүл үеийн хэрэглээ:

• Жирэмсэн эхэд тусгайлан хийгдсэн судалгаа байхгүй. Гэхдээ жирэмсэн эхэд бэлдмэл сөргөөр нөлөөлсөн тухай мэдээлэл байхгүй.

  Бэлдмэл жолоо барих болон машин, техниктэй ажиллах чадварт нөлөөлөх нь:

• Бэлдмэлийг хэрэглэсний улмаас толгой эргэж болох тул болгоомжтой хандах шаардлагатай.

  Бусад эмийн бэлдмэлтэй харилцан нөлөөлөл:

• Мэдрэлийн системийг дарангуйлах нөлөөт эмүүдтэй хамт хэрэглэвэл тэдгээрийн төв мэдрэлийн системд үзүүлэх нөлөө ихэсч хэт унтах болон мэдрэл ноцтойгоор дарангуйлагдахад хүргэж болзошгүй. Валидолыг нитратуудтай хамт хэрэглэвэл тэдгээрийн хэрглээний улмаас үүсдэг толгой өвдөх гаж нөлөө багасдаг болно.

  Тусгай анхааруулга:

• Валидолыг чихрийн шижинтэй өвчтөнд хэрэглэхдээ 1 шахмалд 0,15 талхны нэгжийг агуулдаг болохыг тооцох хэрэгтэй.

Хадгалах нөхцөл:

• 25⁰С градусаас дээшгүй хэмд хуурай нөхцөлд хүүхэд хүрэхгүй газарт хадгална.

Эмийн сангаас олгох нөхцөл:

• Жороор олгоно. Эмчийн зааврын дагуу хэрэглэнэ.

Эмийн хуудасруу энд дарж ороорой.