Худалдааны нэршил:

• Тебантин (tebantin®)

Олон улсын нэршил:

• Габапентин (gabapentin)

Эмийн хэлбэр:

• Хатуу капсул 300мг

Найрлага:

  1 капсулд:

• Үйлчлэгч бодис: 300мг габапентиныг агуулна.
• Туслах бодис: лактозын моногидрат, эрдэнэ шишийн цардуул, тальк, магнийн стеарат улаан төмрийн оксид (Е172), титаны диоксид, цардуул.

Фармакологийн бүлэг:

• Эпилепсийн эсрэг бусад эм

Код АТХ: N03AX12

Фармакологийн шинж

  Фармакодинамик

• Габапентины үйлдлийн механизм нь тодорхойгүй.
• Габапентин нь өөрийн бүтцээрээ нейротрансмиттер болох гамма-аминотосны хүчилтэй (ГАМК) төстэй боловч ГАМК-рецепторт нөлөөлдөг бусад бэлдмэлээс ялгаатай. Жишээлбэл: вальпроат, барбитурат, бензодиазепин, ГАМК-трансферазын ингибитор, ГАМК-ийг эргэн оролтыг дарангуйлдаг бэлдмэл, ГАМК-ын агонист болон ГАМК-ын өмнөх уламжлал.
• In vitro нөхцөлд радио идэвхт габапептин тусламжтайгаар харны тархи эд, тодруулбал неокортекс, гиппокампад шинэ пептид-холбогч фрагмент илрүүлсэн бөгөөд магадгүй энэ нь габапентины таталтын эсрэг болон өвдөлт намдаах үйлдэл үзүүлж болзошгүй гэж үзэж байна. Габапентины холбогдох газар нь Са+ионы потенциалт хамааралт сувгийн альфа2-дельта-суб нэгж юм.
• Эмчилгээний тунгаар габапентин нь ГАМКА, ГАМКВ, бензодиазепин, глютамат, глицин ба N-метил-D-аспартат рецептортай холбогддоггүй.
• In vitro нөхцөлд габапентин нь натрийн сувагтай холбогддоггүй учир фенитоин ба карбамазепинаас ялгаатай. In vitro нөхцөлд габапентин нь зарим тогтолцооны сорилд глутамат N-метил-D-аспартат (NMDA) агонистын үйлдлийг хэсэгчилэн бууруулдаг. Энэ үйлдэл нь габапентины цусанд агуулагдах хэмжээ нь 100мкмоль-ээс дээш үед үзүүлсэн бөгөөд in vivo нөхцөлд боломжгүй. In vitro нөхцөлд габапентин нь моноамины уламжлалын нейротрансмиттерын ялгаралтыг багасгадаг. Габапентиныг харханд хэрэглэхэд тархины зарим хэсэгт ГАМК-ийн солилцоог ихэсгэдэг; ийм үйлдэл вальпроат натрийд илэрдэг бөгөөд гэхдээ тархины өөр хэсэгт илэрдэгээрээ ялгаатай. Энэ үйлдлийн ач холбогдол нь таталтын эсрэг үйлдэлд тодорхойгүй. Туршилтын амьтанд габапентин нь цус тархины хоригоор дамжин ордог бөгөөд цахилгаан үйлдэл болон химийн бодисоор өгөөгдсөн, ГАМК-ийн нийлэгжилтийг дарангуйлагч болон генетикийн шалтгаанаас үүсгэгдсэн таталдаас хамгаалдаг.

  Фармакокинетик

    Шимэгдэлт

• Габапентиныг дотуур ууж хэрэглэсний 2-3цагийн дараа цусанд агуулагдах дээд хэмжээндээ хүрдэг. Габапентин өөрөөр хэлбэл бэлдмэлийн шимэгдсэн хэсэг нь эмийн тунг ихэсгэхэд биохүрэхүй буурдаг. 300мг Габапентиныг ууж хэрэглэхэд абсолют биохүрэхүй ойролцоогоор 60% байдаг. Хоол унд, ялангуяа өөх тостой хоол эмийн фармакокинетикт нөлөөлдөггүй.
• Бэлдмэлийг олон дахин давтан хэрэглэхэд мөн адил эмийн фармакокинетикт нөлөөлөхгүй. Сийвэнд агуулагдах хэмжээ 2мкг/мл-ээс-20мкг/мл-ийн хооронд хэлбэлзэж, энэ нь бэлдмэлийн үр дүн болон аюулгүй байдалд сөргөөр нөлөөлөөгүй.

    Тархалт

• Габапентин нь цусны уурагтай холбогддоггүй, тархалтын эзэлхүүн: 57,7л. Эпилепситэй өвчтөний нугасны шингэн дэх габапентины концентраци нь цусны сийвэн дэх концентрацийн 20%-тэй тэнцэнэ.

    Метаболизм

• Хүн габапентины метоболизмын тухай мэдээлэл үгүй. Габапентин нь эмийн бэлдмэлийн задралд оролцдог исэлдэх процессийн ферментийг өдөөдөггүй.

    Ялгаралт

• Габапентиныг зөвхөн бөөрөөр өөрчлөлтгүй хэлбэрээр гадагшилдаг. Эмийн тунгаас хамаарахгүй габапентины хагас ялгаралтын хугацаа дунджаар 5-7 цаг. Наснаас хамаарч хижээл болон бөөрний эмгэгтэй өвчтөний цусанд агуулагдах габапентины хэмжээ бага. Ялгаралтын хурд, цусны клиренс болон бөөрний клиренс нь  креатинины клиренстэй шууд пропорционал байдаг.
• Гемодиализийн аргаар габапентин нь цуснаас гадагшилдаг. Бөөрний эмгэгтэй өвчтөн ба гемодиализид байгаа өвчтөнийн габапентины тунгийг дахин хянах шаардлагатай (эмийн тун болон эм хэрэглэх аргаас харна уу).

    Шугаман/шугаман бус

• Габапентины шимэгдсэн хэсэг нь эмийн тунг ихэсгэхэд биохүрэхүй буурдаг. Энэ нь уг бэлдмэлийн шугаман бус фармакокинетикийн үзүүлэлтийг харуулж байна. Тодруулбал биохүрэхүйн үзүүлэлт болох (F), Ае%8 CL/F, Vd/F. Ялгаралтын фармакокинетик (F утгыг оруулаагүй үзүүлэлт CLr ба t1/2) нь шугаман зохицуулагтай. Бэлдмэлийг нэг удаа хэрэглэсэнтэй холбоотойгоор цусанд агуулагдах габапентины тогтмол хэмжээг таашгүй.

Хэрэглэх заалт:

    Эпилепси

• Габапентиныг хэсэгчилсэн эпилепси эсвэл насанд хүрэгсэд болон 12 дээш насны хүүхдийн хоёрдогч тархмал эпилепсийн үед нэмэгдэл бэлдмэлээр хэрэглэдэг.
• Хэсэгчилсэн эпилепси эсвэл насанд хүрэгсэд болон 12 дээш насны хүүхдийн хоёрдогч тархмал бус эпилепсийн үед дан эмчилгээнд хэрэглэдэг.

    Мэдрэлийн өвдөлтийн хам шинж

• Габапентиныг захын мэдрэлийн өвдөлтийн үед хэрэглэнэ. Жишээ: насанд хүрэгсдэд чихрийн шижингийн шалтгаант мэдрэлийн өвдөлт болон герпесийн дараах мэдрэлийн өвдөлтийн үед өргөн хэрэглэдэг.

Цээрлэлт:

• Бэлдмэлийн найрлаганд үйлчлэгч болон туслах бодист (найрлага гэсэн хэсгээс үзнэ үү) харшилтай тохиолдолд хэрэглэхгүй.

Болгоомжлол:

• Жирэмсэн болон хөхүүл эхийн зохистой хэрэглээ

Эпилепси болон эпилепсийн эсрэг эмчилгээний ерөнхий эрсдэл

Эпилепсийн эсрэг бэлдмэл хэрэглэж байсан эхээс төрөлхийн гажиг гарах магадлал 2-3 дахин их байдаг. Ихэвчлэн “туулайн” уруул, зүрх судасны тогтолцооны эмгэг болон мэдрэлийн гуурсны гажиг өргөн илэрдэг. Эпилепсийн эсрэг хавсарсан бэлдмэлийг хэрэглэх нь дан бэлдмэл хэрэглэснээс илүү олон гаж хөгжилд өртөх магадлал өндөр байдаг тул дан бэлдмэлийг өндөр тунгаар хэрэглэхийг зөвлөдөг.  Эпилепсийн эсрэг бэлдмэлийг хэрэглэхээс өмнө жирэмсэн эх болон төрөх насны эмэгтэйчүүдийг заавал мэргэжлийн эмчид үзүүлэх шаардлагатай. Жирэмслэх гэж төлөвлөж байгаа эмэгтэйд эпилепсийн эсрэг бэлдмэл хэрэгтэй эсэхийг дахин харна уу? Эпилепсийн эсрэг бэлдмэлийг огцом зогсоох шаардлагагүй, учир нь эх болон ургийн эрүүл мэндэд сөргөөр нөлөөлдөг. Эпилепситэй жирэмсэн эхийн ургийн хөгжил зогсоно гэсэн ухагдахуун үгүй. Удамшлын өөрчлөлт, нийгмийн хүчин зүйлс, эх эпилепси эмгэгтэй болон эх эпилепсийн эсрэг бэлдмэл хэрэглэснээс болж ургийн хөгжил саатсаныг ялган оношлох боломжгүй.

    Габапентинтай холбоотой гарах эрсдэл

• Жирэмсэн эхэд габапентиныг хэрэглэж болно гэсэн зохимжтой үзүүлэлт байхгүй. Туршилтын амьтанд хийгдсэн судалгаанаас үзэхэд төрөх насны эмэгчин амьтанд хоруу чанартай болохыг тогтоосон. Харин хүнд үзүүлэх хорон чанар нь тогтоогдоогүй. Жирэмсэн эхэд габапентиныг хэрэглэхийг хориглоно. Урагт үзүүлэх эрсдэл нь эхийнхээс их байгаа тохиолдолд габапентиныг жирэмсэн эхэд хэрэглэж болно.
• Эпилепситэй эх, эпилепсийн эсрэг нийлэл бэлдмэл, эпилепсийн эсрэг габапентиныг жирэмсэн эх хэрэглэхэд төрөх нярай төрөлхийн гажигтай гарах боломжтой эсэх нь бүрэн дүгнэлтэнд хүрээгүй.
• Габапентин нь хөхний сүүгээр гадагшилдаг. Нярайн хүүхдэд яаж нөлөөлдөг эсэх нь судлагдаагүй учир хөхүүл эхэд габапентиныг хэрэглэхийг хориглоно. Урагт үзүүлэх эрсдэл нь эхийнхээс их байгаа тохиолдолд габапентиныг жирэмсэн эхэд хэрэглэж болно.

Хэрэглэх арга ба эмийн тун хэмжээ

• Дотуур ууж хэрэглэнэ
• Габапентиныг хоол болон дангаар нь хэрэглэж болно.
• Бэлдмэлийн тодорхой хэмжээний усаар даруулж ууна (аяга ус).
• Эмчийн заавар зөвлөгөөний дагуу хэрэглэнэ.

Гаж нөлөө:

Эпилепси (дан болон хавсарсан эмчилгээ) болон мэдрэлийн өвдөлтийн үед габапентиныг хэрэглэх явцад дараах гаж нөлөөг илрэх давтамжаар нь дараах байдалд ангилав. Үүнд: байнга (>1/10), тогтмол (>1/100-<1/10), байнга бус (>1/1,000-<1/100) ба ховор (>1/10,000-<1/1,000).  Эмнэлзүйн янз бүрийн судалгаанд илрэх гаж нөлөө хоорондоо өөр байсан ч тайланд давтамж өндөртэйг нь хамруулсан.

Халдвар болон эгэл биетнээр үүсгэгдсэн халдвар

• Тогтмол: вирүсийн халдвар
• Байнга: уушгины үрэвсэл, амьсгалын замын үрэвсэл, шээс бэлгийн замын халдвар, халдвар, дунд чихний үрэвсэл.

Цус төлжилт болон лимфийн тогтолцооны талаас

• Байнга: лейкопени
• Тодорхой бус: тромбоцитопени

Дархлал тогтолцооны талаас

• Байнга бус: харшлын урвал жишээлбэл: чонон хөрвөс

Бодисын солилцоо болон хүнс тэжээл

• Байнга: хоолны дуршил буурах, хоолны дуршил ихсэх

Сэтгэцийн өөрчлөлт

• Байнга: дайсагнах, сэтгэл хөөрлийн тогтворгүй байдал, ухаан санаа будлих, депресс, уцаартай болох, эгэл бус сэтгэх.
• Тодорхойгүй: галлютинаци

Төв мэдрэлийн тогтолцооны талаас

• Тогтмол: нойргүйдэл, толгой эргэх, хөдөлгөөний баримжаа алдагдах (атакси), Байнга: таталт, гиперкинези, нистагм, дизартри, ой тогтоолт буурах, тремор, толгой өвдөх, мэдрэхүй буурах (парестези, гипестези), баримжаа алдах, гипо- эсвэл арефлекси
• Байнга бус: гипокинези
• Тодорхой бус: бусад хөдөлгөөний өөрчлөлт: хореоатетоз, дискинези болон дистони

Харааны өөрчлөлтийн талаас:

• Байнга: хараа алдагдах жишээлбэл: амблиопи, диплопи

Сонсгол болон тэнцвэрийн эрхтэний талаас

• Байнга: тархмал толгой эргэлт
• Тодорхой бус: чих шуугих

Зүрхний талаас:

• Байнга бус: зүрх дэлсэх

Судасны тогтолцооны талаас:

• Артерий даралт хэлбэлзэлтэй болох, судас өргөсөх

Амьсгалын тогтолцооны талаас:

• Байнга: амьсгаадах, бронхит, фарингит, ханиалга, ринит

Хоол боловсруулах тогтолцооны талаас:

• Байнга: бөөлжис хүрэх, бөөлжих, шүдний эмгэг, гингивит, гүйлгэх, хэвлийгээр өвдөх, өтгөн хатах, ам хатах, залгиур хуурайших болон гэдэс дүүрэх.
• Тодорхой бус: панкреатит

Элэг ба цөсний замын талаас:

• Тодорхой бус: гепатит, шарлалт

Арьсны талаас:

• Байнга: нүүр хавагнах, гэмтлийн дараа цус хурах, загатнаа, батгажилт.
• Тодорхой бус: Стивен –Джонсоны хам шинж, ангионевротик хам шинж, олон хэлбэрт тууралт, үс уналт.

Тулгуур хөдөлгөөний тогтолцооны талаас:

• Байнга: арталгалги, миалги, нуруугаар өвдөх, булчингийн агшилт
• Тодорхой бус: миоклоник таталт

Бөөр ба шээс ялгаруулах тогтолцооны талаас:

• Тодорхой бус: бөөрний цочмог дутагдал, шээсээ барихгүй болох

Бэлгийн тогтолцоо ба хөхний талаас:

• Байнга: хөвчрөх үйл ажиллагаа алдагдах
• Тодорхой бус: хөх томрох, гинекомасти

Ерөнхий өөрчлөлт болон эм орсон газар

• Тогтмол: ядрах, халуурах
• Байнга: захын хаван, явдал өөрчлөгдөх, бие сулрах, өвдөлт, дотор муухайрах, томуу төст хам шинж
• Байнга бус: тархмал хаван
• Тодорхой бус: эм зогсоох үед гарах шинж: айдас, түгшүүр, нойргүйдэл, дотор муухайрах, өвдөлт, хөлрөх, цээжээр өвдөх. Гэнэт нас барсан тохиолдолд бүртгэгдсэн боловч габапентинтай хамт хэрэглэснээс болсон гэдэг нь тогтоогдоогүй.

Лабораторийн үзүүлэлтийн талаас

• Байнга: цагаан эсийн тоо буурах, биеийн жин буурах
• Байнга бус: элэгний трансаминаза (АСТ, АЛТ) идэвхжих, билирубин ихсэх.
• Тодорхой бус: чихрийн шижинтэй өвчтөний цусанд агуулах дахь сахарын хэмжээ хэлбэлзэх

Гэмтэл ба хордлого

• Байнга: санамсаргүй гэмтэл, хугаралт ба хөнгөн маажилт
• Габапентиныг хэрэглэх явцад цочмог панкреатит илэрсэн. Энэ нь габапентиныг хэрэглэсэнтэй холбоотой эсэх нь тогтоогдоогүй
• Гемодиализид байгаа хүнд бөөрний дутагдалтай өвчтөнд креатинкиназа өндөртэй миопати илэрсэн.
• Хүүхдийн эмнэлзүйн судалгаанд амьсгалын замын халдвар, дунд чихний үрэвсэл, таталт болон гуурсан хоолойн үрэвсэл зэрэг илэрсэн. Түүнчлэн хүүхдэд дайрах үйлдэл болон гиперкинези илэрсэн.

Эмийн харилцан нөлөөлөл

• Эпилепсийн эсрэг бэлдмэл: фенитоин, карбамазепин, вальпротын хүчил болон фенобарбиталтай суурь бэлдмэлтэй хамт хэрэглэхэд цусанд байх габапентин болон дээрх бэлдмэлүүдийн фармакокинетикийн үзүүлэлт нөлөөлөөгүй.
• Дотуур ууж хэрэглэдэг жирэмсэлтээс хамгаалах бэлдмэл: габапентиныг дотуур ууж хэрэглэдэг жирэмсэлтээс хамгаалах бэлдмэл (найрлагандаа агуулдаг норэтиндрон/болон этинилэстрадиолын)-тэй хамт хэрэглэхэд тухайн нийлмэл бэлдмэлийн фармакокинетикийн үзүүлэлт нөлөөлөөгүй
• Антацид бэлдмэл: Хөнгөн цагаан болон магнийг агуулсан хүчил саармагжуулдаг антацид бэлдмэлийг габапентинтай хамт хэрэглэхэд габапентины биохүрэхүйг 24% хүртэл бууруулдаг. Иймд антацид хэрэглэснээс 2 цагийн дараа габапентиныг ууж хэрэглэхийг анхаар.
• Циметидин: габапентиныг циметидинтэй хамт хэрэглэхэд бөөрөөр ялгарах габапентины ялгаралтыг багасгадаг учир эмнэлзүйд өөрчлөлт гардаг.

    Согтууруулах ундаа болон ТМТ-нд нөлөөлдөг бэлдмэлтэй хамт хэрэглэх нь

Габапентины ТМТ-нд нөлөөлөх гаж нөлөөг ихэсгэдэг. Жишээлбэл: нойрмоглох, атакси г.м

Болгомжлох арга ба түүний хэрэглээ

• Габапентины сууринд цочмог панкреатитын шинж тэмдэг илэрвэл габапентины эмчилгээг шууд зогсооно. Дахилталт таталтын үед габапентиныг хэрэглэх явцад түүний эмчилгээг огцом зогсооход эпилепсийн статус үүсгэдэг гэсэн нотолгоо байхгүй.
• Бусад эпилепсийн бэлдмэлийн нэгэн адил габапентиныг зарим өвчтөнд хэрэглэхэд уналтын давтамж олширох эсвэл уналтын шинэ хэлбэрийг үүсгэдэгийг анхаар.
• Бусад эпилепсийн бэлдмэлийн нэгэн адил эдгээр бэлдмэлийг эмчилгээнээс хасаж габапентиний дан эмчилгээнд шилжихэд үр дүнтэй байдаг нь ажиглагдсан.
• Габапентин нь анхдагч тархмал уналтын үед үр дүнгүй. Жишээлбэл: абсансын үед, бүр зарим тохиолдолд уналтын давтамжийг ихэсгэдэг. Иймд холимог таталт уналттай болон абсанстай өвчтөнд болгоомжтой хэрэглэнэ.
• 65 болон түүнээс дээш насны өвчтөнд тогтвортой удаан хугацааны эмнэлзүйн ажиглалт хийгдээгүй. Давхар далд эмнэлзүйн судалгаагаар мэдрэлийн өвдөлттэй 65-аас дээш настай өвчтөнг залуу өвчтөнтэй харьцуулахад нойрмоглох, захын хаван болон бие сулрах шинж илүү ашиглагдсан. Энэ судалгаанаас өөр эмнэлзүйн судалгаа 65 болон түүнээс дээш насныханд хийгдээгүй болно.
• Хүүхэд болон өсвөр үеийхэнд габапентиныг удаан хугацаагаар буюу 36 долоо хоногоос дээш хугацаанд хэрэглэхэд сурах чадвар, оюун ухаан болон биеийн хөгжилтөнд яаж нөлөөлдөг эсэхийг судлаагүй болно. Иймд уг бэлдмэлийг удаан хугацаагаар хэрэглэхэд гарах эрсдлийг давхар тооцох хэрэгтэй.

    Бэлдмэл автотээвэр жолоодох чадварт нөлөөлөх байдал

• Габапентины эмчилгээний явцад автомашин жолоодох болон механик хэрэгсэлтэй ажиллах чадварыг дунд болон бага хэмжээний сарниулдаг. Габапентин нь ТМТ-нд нөлөөлж нойрмоглох, толгой эргэх болон бусад шинжээр илэрнэ. Габапентиныг зааврын дагуу хэрэглэсэн эсвэл эмчилгээний эхэн үе, эмийн тунг ихэсгэсний дараа болон согтууруулах ундаатай хамт хэрэглэхэд авто тээврийн хэрэгслийг жолоодох болон үйлдвэрийн ажлын хурд шаардсан ажлын анхаарал болон хариу урвалыг удаашруулдаг.

Хадгалалт:

• 250С дээшгүй хэмд хадгална.
• Хүүхдийн гар хүрэхээргүй газар хадгална.

Эмийн сангаас олгох нөхцөл:

• Жороор олгоно.
• Эмчийн зөвлөгөө
• Эмнэлгийн нөхцөлд хэрэглэнэ.

Эмийн хуудасруу энд дарж ороорой.